Chương 16: Tỏa Lương Viên (16) — Khuê các ba thước, một giấc mộng Hoa Tư.
Từ Thanh Viên vừa lên tiếng, lão phu nhân vốn đã định rời khỏi chỗ ngồi liền ngồi xuống trở lại.
Lương Khâu ngồi bên cạnh lão phu nhân nhíu mày, lắc đầu với Từ Thanh Viên, ra hiệu cho nàng đừng nói tiếp nữa.
Lão phu nhân chống mạnh cây gậy trong tay xuống đất hai lần: “Nữ tử bỏ trốn theo người khác, không danh không phận, tư thông khi chưa có mai mối. Vậy Lộ Châu Nhi thử nói xem, vở hát này hay ở chỗ nào?”
Khả năng đọc nhanh như gió, đã xem là không quên của Từ Thanh Viên lúc này đã phát huy tác dụng. Vừa rồi khi xem hát, tâm trí nàng không đặt vào vở diễn, nên không hiểu rõ những nhân vật hóa trang trên sân khấu đang diễn chuyện gì. Nhưng giờ đây nàng đã hiểu:
Vở Kể Chuyện Lương Duyên này kể về một tiểu thư khuê các trong bữa tiệc mừng thọ người nhà đã quen biết một đào kép tới hát chúc thọ. Vì thường xuyên diễn hát, đào kép ấy có kiến thức rất phong phú, khiến vị tiểu thư vô cùng tán thưởng. Sau khi hai người lén lút gặp gỡ nhau một thời gian dài, gia đình lại hứa gả vị tiểu thư cho con trai một vị quan lớn.
Vào đêm trước ngày xuất giá, hai người cùng nhau bỏ trốn. Trong đêm tuyết lớn, đào kép bị đám nha lại trong phủ đuổi tới bắt giữ, dùng gậy đánh chết, vị tiểu thư cũng tự vẫn đi theo. Mối tình của hai người khiến âm ty cảm động, cho phép hồn ma hóa thành người, cuối cùng đôi lứa được đoàn tụ.
Mà màn hát Tích Thiện tự biểu diễn hôm nay chính là phần “Đêm Xuân” trong Kể Chuyện Lương Duyên. Kể về đêm trước khi vị tiểu thư đính hôn, hai người tình cờ gặp nhau trong sân, cùng ngắm hoa cỏ cây cối, mặt trời mọc rồi trăng lặn, giãi bày tình cảm trong lòng.
Từ Thanh Viên đọc kịch bản, cảm thấy khá bất ngờ.
Những kịch bản nàng từng đọc trước đây phần lớn đều thô sơ, rất ít tác phẩm xuất sắc. Nhưng màn hát được đưa tới tay nàng này, chưa bàn đến nội dung ra sao, riêng lời văn đã tao nhã, lối viết đẹp đẽ tinh tế. Nàng có thể mạnh dạn suy đoán, người viết vở hát này dù không phải bậc đại gia thì học thức và tài hoa cũng vượt xa những kẻ bình thường chỉ đọc được đôi ba quyển sách.
Sau khi nắm được đại khái nội dung vở hát, Từ Thanh Viên khẽ ngước mắt, thu hết thần sắc mọi người vào tầm nhìn.
Gương mặt lão phu nhân lạnh lẽo sa sầm, những nếp nhăn nơi khóe mắt hằn sâu; Lương Khâu lo lắng nhìn nàng; những nữ lang Lương Viên như Phùng Diệc Châu, người thì vui sướng khi thấy nàng gặp họa, người lại đầy vẻ khó hiểu.
Quảng Ninh công chúa ngồi ngược sáng, không nhìn rõ dung mạo và thần sắc. Các ni cô của Tích Thiện tự đều ngơ ngác không biết phải làm sao, hai vị sư thái mang vẻ mặt khác nhau; Lâm Tư Niên vốn đã chẳng còn hứng thú, nhưng thấy nàng đứng ra, hắn lại ngồi xuống, chỉ thiếu mỗi việc cắn hạt dưa xem náo nhiệt.
Còn Vi Phù, huyện lệnh huyện Trường An mà Từ Thanh Viên thật sự muốn ngăn lại, chàng cùng các tùy tùng phía sau đã đứng dậy rời chỗ, lúc này đang quay đầu nhìn nàng.
Vi Phù thanh tú nho nhã, cũng giống Lâm Tư Niên, không hiểu mục đích của Từ Thanh Viên. Chỉ là ánh mắt Lâm Tư Niên mang theo ác ý và vẻ trêu cợt, còn nụ cười nhàn nhạt lịch thiệp trong mắt Vi Phù vẫn chưa tan, phần nhiều là tò mò và thiện ý.
Lương lão phu nhân thấy Từ Thanh Viên không nói gì, liền gõ gậy, nói ra quan điểm của mình: “Không giấu gì công chúa điện hạ, lão thân trước giờ không thích những vở hát như thế này. Lang quân và nữ lang kết duyên qua mai mối, cha mẹ hai nhà xem xét, so tuổi hợp mệnh, nhận sính lễ, như vậy mới là cưới hỏi đàng hoàng, mới được người đời tôn trọng.
“Một nữ tử chưa xuất giá mà suốt ngày nhắc chuyện yêu đương, cả ngày mơ tưởng tới những thư sinh, đào kép, vương công quý tộc, mơ mộng đến mức chính mình cũng tin là thật. Không biết giữ gìn phẩm hạnh, gây họa cho người đời. Loại kịch này sao có thể công khai biểu diễn!
“Xem những vở hát như thế này, nữ tử nào cũng sẽ nảy lòng xuân, đều sẽ bị người ta dụ dỗ bỏ đi, không biết chăm lo cho chồng dạy dỗ con cái, thuận theo phu quân, chỉ học cách làm bại hoại thanh danh. Những kẻ diễn loại kịch này, viết loại kịch này, đều đáng bị lôi ra giết chết!”
Sắc mặt Lương Khâu càng trở nên kỳ quái.
Hai vị sư thái của Tích Thiện tự là Đỗ sư thái và Giang sư thái đều nhìn sang. Ánh mắt Đỗ sư thái thoáng mang vẻ giễu cợt, còn Giang sư thái thì đầy lúng túng, bất an.
Quảng Ninh công chúa nhíu mày. Nàng mơ hồ cảm thấy thái độ của lão phu nhân này quá cực đoan, chỉ là một vở hát, cần gì phải nâng lên thành chuyện đạo lý nghiêm trọng đến vậy. Bất kể Nam quốc tiền triều hay Ngụy quốc hiện nay, phong tục dân gian đều vô cùng cởi mở, nữ lang đâu nhất thiết phải lựa chọn bỏ trốn theo tình lang…… Nhưng cũng không cần chỉ trích vở hát này gay gắt đến thế.
Huống hồ những lời lão phu nhân nói còn ngấm ngầm chỉ trích cả Quảng Ninh công chúa. Hôm nay Quảng Ninh công chúa tới Tích Thiện tự, vốn chính là để gặp mặt xem xét lang quân có thể kết duyên.
Tuy rằng nàng không vừa mắt đối phương.
Có lẽ đối phương cũng chẳng vừa mắt nàng…… Suốt từ đầu đến cuối, người kia chỉ nhìn chằm chằm Từ Thanh Viên, nữ lang đã đứng ra khen vở hát này hay.
Khóe mắt Từ Thanh Viên thấy Vi Phù khẽ mỉm cười, lại định rời đi.
Nàng đành cắn răng lên tiếng: “Con thật sự cảm thấy vở hát này đặc biệt hay, là một vở hát hay hiếm thấy. Con không đồng tình với quan điểm của tổ mẫu.”
Phía bên kia ánh nắng gay gắt, Vi Phù không vì thế mà dừng bước. Chàng cùng các tùy tùng đi qua dãy hành lang cây cối xanh um, sắp bước qua cổng vòm hình trăng để tiến vào khu chùa bên trong.
Từ Thanh Viên ngẩng đầu, giọng trong trẻo bình tĩnh: “Nhìn chuyện nhỏ mà hiểu được điều lớn, nhìn tình cảm mà thấy được lòng chân thành. Vở hát kể chuyện bỏ trốn này, nếu chỉ dùng luân thường đạo lý để phán xét thì đương nhiên vô cùng không ổn. Nhưng thời Nam quốc tiền triều, trên triều đình còn có nữ tướng quân, nữ tể tướng, đã làm gương tốt cho địa vị của nữ tử. Khi đất nước này vừa thành lập, cũng có công chúa theo cha chinh chiến, anh dũng vô cùng. Giờ đây chỉ là một vở hát kể chuyện bỏ trốn, sao lại thành ra không biết giữ gìn phẩm hạnh, gây họa cho người đời? Vở hát này còn chưa đáng để gánh lấy tiếng xấu lớn đến vậy.”
Nhân vật chính trong câu chuyện “công chúa theo cha chinh chiến”, Quảng Ninh công chúa, đang ngồi ngay tại đây với vẻ mặt không cảm xúc.
Chỉ là Từ Thanh Viên không nhận ra mà thôi.
Lương lão phu nhân thấy nàng thật sự dám phản bác, lập tức nổi giận: “Bỏ trốn theo người khác chính là sai! Từ xưa đến nay, chuyện ấy đều trái với lễ pháp! Con biện hộ cho loại kịch này, rốt cuộc đang nghĩ gì?”
Vi Phù đứng ở cổng vòm hình trăng, hứng thú quay đầu lại. Tùy tùng cúi đầu nói gì đó với chàng, chàng xua tay, ra hiệu đợi thêm một lát. Nếu những lời tiếp theo của Từ Thanh Viên không khiến chàng hài lòng, chàng vẫn sẽ rời đi.
Đã tới nước này, Từ Thanh Viên không thể không tiếp tục.
Nàng đã quyết tâm, trái lại càng trở nên bình tĩnh.
Nàng nhìn Lương lão phu nhân đang kích động vô cùng, giọng nói rõ ràng: “Bỏ trốn theo người khác là không đúng, nhưng khi tình cảm của con người được hóa thành câu chuyện, đưa lên sân khấu biểu diễn, thì không thể chỉ thuần túy dùng luân thường lễ pháp để phán xét. Nếu lấy luân thường lễ pháp làm thước đo mọi tình cảm thật giả trên thế gian, vậy chẳng phải thế gian này sẽ vì lễ pháp quá nghiêm ngặt mà tạo ra vô số con rối gỗ, cứng nhắc và tẻ nhạt quá mức hay sao?
“Giống như trong vở hát này, vị tiểu thư và đào kép tâm đầu ý hợp, điều chúng ta nhìn thấy không nên chỉ là hai chữ ‘không đứng đắn’, mà còn phải xem vì sao nàng ấy lại làm như vậy. Đúng như tổ mẫu nói, chỉ vì tình yêu mà bỏ trốn, thoạt nhìn quả thật có phần nhỏ bé, nhưng với tư cách nhân vật chính trong vở hát, vị tiểu thư khuê các này từ nhỏ đã bị gia đình giam cầm trong một khoảng trời riêng, không được ra ngoài, không được gặp gỡ người đời. Khó khăn lắm trong nhà mới xuất hiện một nam tử xa lạ, nàng ấy đem lòng yêu thích, nhưng gia đình lại không cho phép. Điều nàng ấy mong cầu, lẽ nào chỉ là tình yêu? Điều khiến nàng ấy rung động, lẽ nào chỉ là sự đối tốt của một nam tử xa lạ? Người viết vở hát này thật sự chỉ muốn viết về chuyện bỏ trốn theo tình lang thôi sao?”
Mọi người ngây người nhìn nàng.
——
Mặt trời khuất sau tầng mây, trước sân khấu im phăng phắc.
Trời đất tối sầm xuống, một tầng mây u ám bao phủ tất cả mọi người.
Ánh mắt Lương lão phu nhân dần trở nên đục ngầu, giọng nói đột ngột cao vút, trở nên chói tai the thé: “Bên ngoài toàn là chiến loạn, khắp nơi đều giết người phóng hỏa. Thế đạo này đã hỏng rồi, người nhà muốn bảo vệ nàng, vậy mà nàng thà tin một nam nhân xa lạ……”
Từ Thanh Viên: “Không, điều nàng ấy tin tưởng không phải một nam nhân xa lạ, điều nàng ấy tôn thờ cũng không phải tình yêu. Khuê các ba thước, một giấc mộng Hoa Tư. Người viết vở hát này không viết về chuyện bỏ trốn vì tình, mà viết về khát vọng bước ra khỏi khuê phòng lầu son đang giam cầm nàng ấy. Mọi người hãy xem, trong màn ‘Đêm Xuân’ này, nữ nhân vật chính cùng đào kép trò chuyện tình tự dưới trăng, nhưng họ không chỉ nói chuyện yêu đương, họ còn bàn về mây lên mặt trời lặn, về những đổi thay của thế giới, về cách nhìn nhận vạn vật.
“Vị tiểu thư khuê các mà người viết vở hát khắc họa không phải một nữ lang bình thường bị tình yêu làm cho mê muội đầu óc. Điều người viết muốn thể hiện là sự áp chế của gia tộc đối với nàng ấy, là chiếc lồng giam do gia tộc dựng nên. Nữ nhân vật chính bỏ trốn trong đêm, thứ nàng ấy chạy tới không chỉ là một tình lang, mà còn là việc vứt bỏ những thứ đã giam cầm mình.”
Lão phu nhân đột ngột đứng bật dậy, mặt đầy giận dữ: “Con nói bậy! Con nói dối! Nàng ta chính là vì tình yêu mà bỏ mặc gia đình, chính là không biết liêm sỉ, hành vi không đứng đắn. Bên ngoài toàn là người xấu, gia đình bảo vệ nàng ta khỏi bị tổn thương. Từ xưa đến nay vẫn luôn như vậy…… Nàng ta nên chăm lo cho chồng, dạy dỗ con cái……”
Giọng Từ Thanh Viên cao lên: “Từ xưa đến nay, chẳng phải những điều ấy chính là thứ giam cầm nữ tử sao? Tổ mẫu trách nàng ấy không biết lễ nghĩa liêm sỉ, nhưng thứ bị giam cầm đâu chỉ là thân thể, mà còn có linh hồn, có tự do, có tư tưởng, có cả tầm mắt của nàng ấy!”
Giọng Từ Thanh Viên càng lúc càng nhanh:
“Từ xưa đến nay, tất cả những vở hát kể chuyện nữ tử làm điều vượt khỏi khuôn phép đều tuyệt đối không chỉ vì tình yêu. Tổ mẫu đã từng nghe Đình Mẫu Đơn chưa? ‘Mộng ngắn mộng dài đều là mộng, năm đến năm đi biết là năm nào.’
“Tổ mẫu đã từng nghe Ly Hồn Ký chưa? ‘Biết tình sâu của chàng chẳng dễ có được, thiếp nguyện liều thân báo đáp, bởi vậy mới liều mạng chạy tới bên chàng.’
“Thứ họ muốn trốn thoát là những xiềng xích mà xã hội áp đặt lên họ. Thứ họ chạy tới là một thế giới rộng lớn hơn, lấy tình yêu làm cái cớ!”
Lương Khâu nhìn Từ Thanh Viên bằng ánh mắt sâu thẳm.
Tất cả mọi người có mặt đều kinh ngạc, trầm tư nhìn Từ Thanh Viên.
Thân thể Lương lão phu nhân run rẩy, nước mắt lăn xuống từ đôi mắt đục ngầu. Bà run rẩy nắm chặt cây gậy, định bước tới đánh Từ Thanh Viên, lời nói cũng bắt đầu không còn rõ ràng:
“Châu Châu không nghĩ như vậy, Châu Châu Nhi, con không thể như thế……”
Từ Thanh Viên nhắm mắt lại.
——
Tiếng sấm trầm đục ầm ầm vang lên nơi chân trời, mây đen giăng kín.
Khi tất cả mọi người còn chưa kịp phản ứng, Lương lão phu nhân đã như phát điên lao về phía Từ Thanh Viên, nước mắt già nua chảy dài:
“Con rút lại những lời vừa nói đi! Tổ mẫu làm vậy là để bảo vệ những đứa trẻ các con, các con không biết sự đời hiểm ác đến mức nào. Người họ Mộ đã vượt qua Hoàng Hà, điều bọn họ muốn chính là tiến vào làm chủ Trường An, ngay cả vương đô Nam quốc cũng bị thiêu rụi, một Thái tử Tiện nhỏ bé, bị mọi người phản bội, người thân xa lánh, một mình khó lòng chống đỡ……
“Thế đạo này đáng sợ lắm, con đừng chỉ nghe danh Thái tử Tiện mà đã muốn ra ngoài……”
Lão phu nhân túm chặt Từ Thanh Viên, lại đưa tay bóp cổ nàng.
Từ Thanh Viên bị bà lao tới như vậy, va ngã xuống đất. Lương Khâu kinh hãi gọi một tiếng “Tổ mẫu”, vội vàng chạy tới ngăn cản. Những nữ lang đang xem hát cũng đồng loạt xông tới:
“Tổ mẫu, tổ mẫu có sao không……”
“Từ Thanh Viên, cô mau xin lỗi tổ mẫu đi!”
Từ Thanh Viên bị đè trong lòng người khác, bị lão phu nhân bóp cổ đến mức không thở nổi. Lại thêm buổi sáng khi thăm dò Lương Khâu, nàng đã va mạnh vào eo, lúc này bị vị lão nhân thân hình to lớn đè giữ, nàng bất giác cảm thấy hô hấp khó khăn, toàn thân đau nhức vô cùng, sắc mặt trắng bệch.
Mà giữa cơn mơ hồ, nàng nhìn thấy vạt áo Vi Phù đang bước tới……
Nàng không biết có phải ảo giác hay không, hình như mình đã nghe thấy giọng nói bình tĩnh của Yến Khuynh: “Kết án đi.”
Kết án, kết án.
Trong cơn hoảng hốt, Từ Thanh Viên được Lương Khâu cứu ra khỏi vòng tay lão phu nhân. Nàng quỳ bên cạnh ho khan, quay đầu nhìn lão phu nhân thần trí mê loạn như phát điên, khẽ hỏi:
“Người viết vở Kể Chuyện Lương Duyên này chính là Diệp Thi.”
“Kể Chuyện Lương Duyên, cái tên ấy chẳng phải chính là Tỏa Lương Viên sao?”
“Diệp Thi có một tên gọi thân mật là ‘Châu Châu’, có phải không? Nhũ danh của con là Lộ Châu Nhi, Phùng Diệc Châu được gọi là ‘Diệc Châu’, nhũ danh của Vệ Miểu là ‘Vũ Châu’…… Người mà tổ mẫu luôn muốn giam giữ, muốn tìm lại, từ đầu đến cuối chính là nữ lang tên Diệp Thi ấy, đúng không?”
Bình luận (không cần tài khoản vẫn bình luận)
Hãy để lại cảm nhận của bạn về truyện hoặc chương này.