Chương 12: Điệu Ngọc (3) — Ông ấy đã hứa với người khác, cả đời chỉ có thể nhận một đồ đệ

Giữa Tây Minh Môn và Tây Dương Môn vốn có một cổng thành cũ, tên là Ung Môn. Ngoài Ung Môn ba dặm, phía bắc ngự đạo có ngôi chùa do triều đình xây dựng đầu tiên của thành Lạc Dương, Bạch Mã Tự. Bạch Mã Tự từng bị thiêu hủy, sau được xây dựng lại. Phụ thân Thương Việt là Thương Cẩn, nguyên Trung thư lệnh, từ quan vào năm Nguyên Khang thứ nhất, từ đó vẫn luôn lánh đời trong chùa.

Chỉ là hương hỏa Bạch Mã Tự quá thịnh, lại là ngự tự. Năm sau, Thương thị bỏ tiền xây thêm một ngôi chùa và một khu vườn phía sau Bạch Mã Tự, chùa tên Quảng Nhuận, vườn tên Khiển Bi. Nói ra cũng kỳ lạ, Quảng Nhuận Tự tuy mới xây nhưng mấy năm nay lại liên tục xuất hiện điềm lạ, nào Phật quang trong đêm, huyền điểu dưới trăng, bia vỡ trước bậc, chuyện nào cũng được người trong thành truyền tụng, trái lại chia bớt không ít hương hỏa của Bạch Mã Tự.

Nhưng mãi đến hôm nay Tiểu Chiêu mới biết, năm xưa ở Đông Uyển, Thương Việt từng nhắc đến chuyện đưa nàng tới “Quảng Nhuận Tự”, là bởi Quảng Nhuận Tự thu nhận những trẻ mồ côi yếu thế được Thương thị cứu giúp suốt những năm qua, nghiễm nhiên đã trở thành một nơi chuyên cưu mang cô nhi.

Chùa mới xây được bốn năm, nhưng trẻ con lớn xấp xỉ nàng ở đây tính ra đã có ba bốn chục người. Mọi người chia nhau làm việc trong chùa, người gánh nước, người chỉnh lý kinh sách, người chăm sóc hoa cỏ, người quét dọn tiền đình để đổi lấy cơm áo. Thương Cẩn quanh năm sống trong chùa, thỉnh thoảng còn dạy những đứa trẻ nhỏ tuổi nhận chữ.

Nàng tìm được một căn nhà đổ nát giữa xóm làng, có thể che chở bảy tám đứa trẻ mồ côi.

Hàn Nghi đã dốc hết sức mình, nhưng hậu viên Hàn thị rốt cuộc vẫn quá nhỏ, chỉ dung được hơn mười nữ tử.

Nhưng nếu là ngôi chùa do một gia tộc tích lũy trăm năm mở ra, nếu là ân huệ do một bề tôi đức cao vọng trọng ban xuống, vậy sẽ rộng lớn, đường hoàng, dung nạp trăm sông.

Cái gọi là “trưởng thành”, cái gọi là “sức mạnh”, nếu có thể biến thành hình hài cụ thể, có lẽ chính là như vậy.

Sau khi Thương Việt đưa Tiểu Chiêu vào Quảng Nhuận Tự, lại theo lời thỉnh cầu của nàng, thu nhận luôn mấy đứa trẻ đi theo nàng.

Nhưng hắn sai rất nhiều tôi tớ tìm khắp ngoại thành Lạc Dương, vẫn không thấy bóng dáng A Thụ.

Ngay cả thi thể mấy tên Hồ binh hôm ấy trốn khỏi thành cũng lần lượt được quân đồn trú ở các thành ấp quanh Lạc Dương tìm thấy. Hoàng Dứu đi theo mấy phủ binh Thương thị đến xem —— bên cạnh đám Hồ binh quả thật có mang theo chút thịt vụn tay chân cụt, nhưng giữa mùa hạ nóng bức, những phần thi thể ấy chỉ qua mấy ngày đã thối rữa đến không còn hình dạng, căn bản chẳng thể phân biệt được nữa.

Hắn không dám kể những gì mình nhìn thấy cho Tiểu Chiêu, chỉ ấp úng nói vẫn phải tiếp tục tìm.

Tiểu Chiêu đoán được hắn đang giấu mình, nhưng chỉ giả vờ không biết.

Sau đó, nàng liền đổ bệnh một trận.

Trước kia lang bạt khắp nơi, mấy lần đứng giữa ranh giới sống chết, nàng chưa từng gục xuống, vậy mà nay đến được một nơi tạm thời có thể dựa vào, nàng lại đột nhiên mất hết sức lực, bệnh triền miên suốt hai tháng.

Trong thời gian ấy, nàng từng nhân lúc không có ai, giãy giụa xuống giường, xông vào tiền điện, quỳ trước tượng Phật cầu nguyện rằng nếu A Thụ có thể bình an, nàng nguyện cả đời thành kính, phụng dưỡng thần Phật.

Tượng Phật lại chẳng hề lay động.

Lần cuối cùng xông vào Phật điện, nàng không quỳ nữa, chỉ lạnh lùng nhìn thẳng vào đôi mắt Phật mà tự chủ ngôi chùa đã nhiều lần dặn họ không được nhìn trực diện. Nàng nhìn đến hai mắt đau nhức, ngay cả dáng Bồ Tát rũ mắt trong tầm nhìn cũng nhòe thành một mảng hỗn độn.

Thành kính hay không, thứ có thể an ủi cũng chỉ có chính mình mà thôi.

Thương Việt không ở Quảng Nhuận Tự, mấy tháng này chỉ đến ba lần. Một lần tìm y sư cho nàng, một lần đến hầu lễ ngày đản sinh của Bồ Tát. Còn một lần, hắn một mình ngồi suốt đêm trong Tàng Kinh Các sâu nhất chùa, không gọi người hầu hạ, trước khi rời đi biết nàng vẫn chưa khỏi bệnh nặng, bèn tới thăm nàng.

Chỉ là khi ấy nàng vẫn đang mê man, không thể nói chuyện với hắn.

Sau khi thương bệnh dần khỏi, có thể xuống giường, Tiểu Chiêu gặp người thị vệ bên cạnh hắn tên “A Ứng”.

Tên đầy đủ của A Ứng là Liên Ứng, con trai gia bộc Thương thị, từ nhỏ tập võ, luôn theo sát bảo vệ Thương Việt. Hắn vẫn nhớ dáng vẻ của nàng, lần đầu đụng phải nàng trong Quảng Nhuận Tự liền kinh ngạc kêu lên: “Là ngươi!”

Tiểu Chiêu còn nhớ mình từng cắn hắn một cái, hơi chột dạ.

Liên Ứng lại không so đo chuyện vụn vặt năm xưa, hào phóng giúp nàng truyền lời.

Thương Việt viết một mảnh giấy gửi về.

Nét chữ của hắn cứng cáp mạnh mẽ như sắt vẽ bạc móc, hoàn toàn chẳng giống khí chất của bản thân.

Nàng nhờ ân hắn mới tới được đây, những đứa trẻ trong căn nhà đổ nát cũng được nuôi sống. Cho dù không tìm thấy A Thụ, nàng vẫn nhớ câu hỏi “ta có chỗ nào hữu dụng hay không” năm ấy.

Mà câu trả lời Thương Việt dành cho nàng lại vô cùng khách sáo.

Hắn nói nàng cứ yên tâm dưỡng bệnh, không cần phải “hữu dụng”, trong phủ có vô số môn khách, vẫn nuôi nổi thêm một miệng ăn.

Thương Việt tuy nói vậy, nhưng nàng lại không chịu nổi những ngày chẳng làm gì. Vừa khỏi bệnh đã lập tức đi tìm tự chủ. Tự chủ thấy nàng biết chữ, liền phân nàng đi chỉnh lý những trang sách rời rạc trong hậu điện.

Trời chuyển sang thu lạnh, hoa quế ở tiền đình trong chùa nở thơm ngào ngạt, đứng từ xa đã có thể ngửi thấy hương thanh mát. Đêm trong không gió, hoa đẹp trăng tròn, hôm ấy Tiểu Chiêu bắt đầu chỉnh lý từ buổi chiều, đến lúc trời tối vẫn chưa xong. Nàng dứt khoát ôm số trang rời còn lại tới dưới tháp Quảng Nhuận Tự ở tiền đình, bày từng trang lên khoảng đất rộng trước tháp để dễ phân loại.

Vừa bày sách, nàng vừa cẩn thận đọc.

Những trang này đều do Thương Cẩn để lại, là phần giải nghĩa 《Thượng Thư》 ông làm giúp người trong tộc.

Tiểu Chiêu từng thấy 《Thượng Thư》 trong tộc học Hàn thị, nhưng sách không chỉ thiếu mất nhiều phần, nội dung lại tối nghĩa khó đọc, ngay cả tiên sinh trong tộc học cũng khó lòng giải thích. Hàn Nghi từng nói, sau khi Thái học suy tàn, các gia tộc dựa vào việc hiệu đính kỹ lưỡng kinh điển, không ngừng thu nạp môn sinh, đời đời truyền lại, cuối cùng mới trở thành những thế gia đại tộc ngày nay.

Thương thị Giang Lăng khởi lên nhờ quân công, còn Thương thị Dĩnh Xuyên từ thời Tiền Hán đã theo Nho học, chuyên nghiên cứu Kinh thị Dịch cùng Đại Hạ Hầu Thượng Thư, dựa vào những lời chú giải tinh vi đối với bộ sau mà gây dựng căn cơ gia học. Sau đó mấy đời, Thương thị liên tiếp xuất hiện danh thần, gần như nắm trọn văn mạch Dĩnh Xuyên.

Trong những sách vở kinh điển tưởng chừng bình thường mà hai người từng lén mang về cùng đọc, hóa ra lại ẩn chứa một sức mạnh sâu không thấy đáy như vậy.

Sau khi rời Hàn thị, đã rất lâu Tiểu Chiêu không có lúc nào có thể tĩnh tâm tập trung như thế. Nàng cúi người đi lại giữa sân, vì quá chăm chú nên còn vô tình đụng phải người.

“Thất lễ ——”

Men theo tăng y xám trắng, nàng nhìn thấy một gương mặt cực kỳ giống Thương Việt.

Người trước mặt nhìn qua chỉ hơn bốn mươi tuổi, đội ngọc quan buộc cao, khí chất thanh nhã. Tuy trong tóc có một lọn bạc xen lẫn, nhưng trông ông rất dễ gần, hoàn toàn không có vẻ đục mờ thường thấy khi con người bước vào tuổi trung niên.

Đôi mắt này quá giống Thương Việt, nàng chỉ nhìn một cái đã xác định được thân phận đối phương, vội chắp tay hành lễ.

“Tiểu Chiêu bái kiến Lệnh quân.”

Tuy Thương Cẩn đã từ quan, nhưng trong chùa kính trọng ông, trên dưới vẫn gọi ông là “Lệnh quân”.

Ông lấy trang sách ban nãy nàng đang chăm chú nhìn từ tay nàng, ra hiệu cho nàng đứng thẳng miễn lễ: “Ngươi chính là nữ lang A Việt mấy hôm trước đưa về từ ngoài thành?”

Nói ra cũng lạ, Thương Cẩn vẫn luôn sống trong chùa, trước đó nàng lại bệnh quá lâu, mới chỉnh lý trang sách được vài ngày, vậy mà chưa từng gặp ông.

Tiểu Chiêu bèn đáp: “Vâng.”

“Đọc hiểu không?” Thương Cẩn lắc lắc trang giấy rời trong tay, “Vừa rồi thấy ngươi nhìn rất nhập thần.”

Ông nói năng ôn hòa, dễ gần, lòng đề phòng của Tiểu Chiêu cũng hạ xuống không ít, bèn đáp: “Mỗi trang Lệnh quân đều viết rất nhiều lời giải thích, chỉ riêng trang này để trống. Ban nãy con thất thần là vì hơi tò mò.”

Thương Cẩn đưa trang sách trả lại nàng: “Tự chủ nói ngươi biết chữ, vậy đọc câu này cho ta nghe.”

Tiểu Chiêu đáp một tiếng “Vâng”, sau đó đọc: “……‘Toàn cơ ngọc hành, dĩ tề thất chính. Tứ loại vu Thượng Đế, nhân vu lục tông, vọng vu sơn xuyên, biến vu quần thần’ —— đây là một câu trong 《Thượng Thư · Thuấn Điển》.”

Thương Cẩn cười hỏi nàng: “Giải thế nào?”

Tiểu Chiêu nói: “Lệnh quân nói đùa rồi, câu mà đại nho trong thiên hạ còn không giải được, con sao có thể hiểu?”

“Nếu hoàn toàn không hiểu, ngươi đã chẳng nhìn lâu như vậy. Cứ yên tâm nói đi, có nghi vấn nào khó hiểu cũng được, ta chỉ nghe thôi.”

Nàng cúi đầu nhìn trang sách rời trong tay, lại đứng thẳng thêm một chút mới nói: “A tỷ con trước kia thích quan sát thiên tượng, con từng theo tỷ ấy đọc qua. Toàn cơ là Bắc Thần, ngọc hành là Bắc Đẩu thất tinh. Nhưng ‘thất chính’ này cụ thể chỉ điều gì thì con không biết, nghĩ lại hẳn là chuyện nhân gian chăng? Sao trên trời có liên quan gì đến chuyện dưới nhân gian?”

Thương Cẩn vỗ tay nói: “Nói không sai. Còn những vì sao trên trời…… 《Hệ Từ》 có câu: ‘Ngẩng lên quan sát thiên văn, cúi xuống xem xét địa lý, nhờ đó biết được sự biến đổi giữa u và minh’, chính là đạo lý ấy. Trong trời cao có muôn vàn thiên tượng, mỗi một vì sao đều mang ý chỉ của trời, đó gọi là ‘thiên đạo’. Ta chưa thể giải câu này, là bởi nó quá rộng lớn, suy nghĩ mãi vẫn khó hạ bút.”

“Thiên đạo?” Tiểu Chiêu ngẩng đầu nhìn trời, trăng tròn sáng tỏ giữa màn đêm, sao trời vây quanh, “Thiên đạo ở đâu?”

“Ngươi còn quá nhỏ, chỉ nhìn thấy trăng sáng sao trời, vẫn chưa thể nhìn thấu thiên đạo.”

“Vậy Lệnh quân đã nhìn thấy sao?” Tiểu Chiêu vội vàng hỏi, “Nếu trời có đạo, vì sao nhân gian lại thành thế này? Quê hương con máu chảy thành sông, ngoài thành Lạc Dương xác chết khắp nơi. Năm đại hạn, người ăn thịt lẫn nhau, lại còn Hồ binh, giặc cướp, quan ——”

Có lẽ đã quá lâu không cùng người khác nói đến những chuyện này, nàng một hơi nói đến đây mới nhận ra mình lỡ lời.

Thương Cẩn khá bất ngờ nhìn nàng, trong ánh mắt thoáng hiện vài phần tán thưởng: “Trước kia ngươi…… theo vị tiên sinh nào đọc sách?”

Có lẽ ông đã coi nàng là cô nhi lưu lạc của một thế gia sa sút nào đó, chu đáo không hỏi xuất thân và họ tên nàng.

Tiểu Chiêu liền thuận theo ý ấy, dè dặt nói: “Chỉ tùy tiện lật qua vài trang sách thôi, Lệnh quân quá lời rồi.”

“Tự chủ đã bảo ngươi đến chỉnh sách cho ta, cũng xem như một đoạn Phật duyên.” Thương Cẩn tùy ý bước qua những trang sách đang trải phẳng trên mặt đất, đi về phía nàng, “Chỉ không biết…… những lời bàn suông đầy đất này, ngươi có muốn học không?”

Tiểu Chiêu chớp mắt, sau khi hiểu được lời ông lập tức khuỵu gối, nghiêm chỉnh hành một đại lễ: “Thế nào là bàn suông, thế nào là thực dụng, người đời còn tranh luận không ngừng. Con chỉ biết, phàm là chữ nghĩa trên đời, phàm là tri thức trên đời, bất kể là gì, con đều muốn học! Nếu Lệnh quân bằng lòng truyền dạy, Tiểu Chiêu vô cùng cảm kích.”

Thương Cẩn cúi người, hờ hững đỡ cánh tay nàng, ra hiệu nàng đứng dậy: “Tuổi ngươi còn nhỏ mà kiến giải đã không tầm thường, nếu chỉ ở trong chùa chỉnh sách quét dọn thì hơi đáng tiếc. Sau này cứ lên Thanh Lương Đài, cùng ta đọc sách hiệu đính. Theo lý mà nói, ta nên nhận ngươi làm đồ đệ, chỉ là……”

“Chỉ là ông ấy đã hứa với người khác……”

Bốn góc tháp Quảng Nhuận Tự đều treo chuông đồng, đêm nay không gió, xung quanh hoàn toàn yên tĩnh. Nhưng sau khi câu nói ấy đột ngột vang lên, một trận gió chẳng biết từ đâu thổi tới, khiến chiếc chuông đồng trên đầu Tiểu Chiêu khẽ reo một tiếng. Những trang giấy mỏng trên mặt đất đồng loạt xê dịch, có mấy trang thậm chí bay lên cao ngang đầu người rồi mới chậm rãi đáp xuống.

Thương Việt chậm rãi bước ra khỏi bóng tối của ngọn tháp năm tầng. Ánh trăng sáng bạc, Tiểu Chiêu nhìn hắn, bỗng nảy sinh một cảm giác kỳ lạ.

“Ông ấy đã hứa với người khác, cả đời này chỉ có thể nhận một đồ đệ.”

Lời nói dường như có chút mỉa mai, giọng điệu lại lễ độ nhã nhặn.

Thương Việt khẽ phủ tay áo, cúi người hành đại lễ với Thương Cẩn, lúc đứng dậy dường như vô tình liếc Tiểu Chiêu đang đứng bên cạnh một cái.

Tiểu Chiêu hiểu ra cảm giác kỳ lạ nằm ở đâu.

—— Hôm nay hắn có thoa một lớp phấn mỏng trên mặt, che mất nốt chu sa giữa mi tâm.

Thương Cẩn hoàn toàn phớt lờ lời hắn vừa nói, không giải thích, chỉ mỉm cười hỏi: “Trời đã muộn, sao con lại tới đây?”

Thương Việt cung kính chắp tay, đáp: “Hôm nay đang giữa thu, con đến chúc thọ phụ thân.”