Chương 80: Tìm việc lần đầu bước vào phủ Thượng thư, so tài thêu thùa, mắt tinh tường nhận ra nét tinh xảo
Hóa ra Tôn thị làm những công việc nặng nhọc trong nhà Trương Thắng Nguyệt, Lại bộ Lang trung. Một hôm, khi đang quét dọn sân viện, nàng nghe thấy đại nha hoàn Kim Phượng đứng trên hành lang thì thầm với một bà lão rằng phủ của Cung Như Thanh, Lại bộ Thượng thư, đang muốn tuyển ba bốn thợ thêu, cũng không cần người đứng đầu nhóm thợ hay môi giới tiến cử, chỉ truyền miệng tìm những người biết rõ lai lịch. Vừa khéo thím họ của Kim Phượng làm quản sự trong phủ Thượng thư, mà bà lão kia lại có một cô con gái mười sáu tuổi, nghe nói tay nghề kim chỉ rất giỏi, nên mới đến nhờ Kim Phượng giới thiệu.
Kim Phượng cười nói với bà ta: “Bà bảo con gái mình giỏi thêu thùa thì chẳng có tác dụng gì, đến đó còn phải thêu thử, người ta bảo tốt mới là tốt. Cũng chẳng cần ta tiến cử, đến ngày ấy cứ tự mình đến trước cổng phủ đợi là được.” Nàng ta còn nói rõ thời gian cùng vị trí cổng phủ.
Nào ngờ tai vách mạch rừng, Tôn thị đã nghe được tất cả. Lúc này thấy Phan Oanh mãi không tìm được việc, trong lòng đồng cảm, bèn kể lại không sót một chữ.
Phan Oanh mừng rỡ khôn xiết, vội vàng cảm tạ rồi trở về.
Tối hôm ấy, nàng đem nửa con cá hong gió còn lại hấp trong xửng, lại xào hai đĩa rau, hâm nóng phần canh gà ăn thừa hôm qua, nấu một nồi cơm gạo tẻ thơm phức. Ba chị em vui vẻ quây quần bên bàn ăn tối.
Sáng sớm hôm sau, nàng ăn mặc chỉnh tề, giao Xảo Nhi cho Vương bá trông nom rồi ra cửa gọi một chiếc kiệu, ngồi đến miếu Quan Vương ở phường Minh Chiếu, phía tây nam Hạ Giác Đầu thì xuống. Thấy trước miếu vắng vẻ, nàng bèn vào thắp hương, dập đầu ba cái cầu may.
Ra khỏi miếu, đi dọc phố chưa được hơn chục bước đã đến ngõ Bảo Phủ. Chẳng cần nàng phải tìm kiếm, tòa phủ đệ có đám người đứng đông nghịt trước cổng chính là nơi ấy.
Đến gần nghe những người kia trò chuyện, không ngờ ai nấy đều có tuyệt kỹ riêng, khiến cuối cùng ngay cả nàng cũng có phần tự thấy mình kém cỏi.
Bỗng nghe tiếng chiêng vang lên, có người cất giọng sang sảng: “Lão gia tan triều về phủ!” Phan Oanh nhìn theo tiếng nói, thấy cổng chính sơn son mở rộng, hơn chục gia nhân mặc áo gấm bước ra, xua mọi người tản sang hai bên cổng phụ phía đông và phía tây, chừa một lối rộng ở giữa.
Chẳng bao lâu sau, một chiếc đại kiệu bốn người khiêng, mái xanh rèm đen, từ xa dần tiến lại gần. Rèm kiệu rủ thấp, che kín mít, xung quanh là đám thị vệ cầm đao bước nhanh, mắt nhìn thẳng, thần sắc nghiêm trang.
Chiếc kiệu kẽo kẹt đi thẳng qua cổng chính vào trong, gia nhân lại vội vàng đóng cửa.
Qua thêm nửa khắc, cửa góc phía tây được mở ra cho các nàng tiến vào. Mọi người xếp thành hàng dài, vòng qua bức bình phong chắn cổng, đến một sân viện rộng rãi. Đã có một phụ nhân khí độ uy nghiêm dẫn theo bảy tám nha hoàn đứng đợi sẵn, ai nấy đều nghiêm mặt, không cười nói.
Đám người Phan Oanh làm theo chỉ dẫn, chia thành mấy hàng đứng ngay ngắn, nín thở giữ im lặng.
Phụ nhân ấy cùng mấy người khác bắt đầu lựa chọn. Người thấp bé thì không nhận, khung xương lớn không nhận, béo phì quá mức không nhận, dung mạo xấu xí không nhận, quá già hoặc quá trẻ không nhận, cử chỉ lẳng lơ phóng đãng không nhận, thần sắc căng thẳng sợ sệt không nhận, ngón tay thô ráp, chai dày cũng không nhận… Sàng lọc một lượt như vậy, cuối cùng chỉ còn hơn chục người. Phan Oanh âm thầm cảm thán, rốt cuộc đây là tuyển mỹ nhân hay tuyển thợ thêu vậy?
Hơn chục người các nàng theo phụ nhân ấy cùng mấy người khác, men theo con đường lát đá xanh đi sâu vào trong phủ, bước qua cửa thùy hoa, rẽ qua bức bình phong, đến một dãy ba gian sảnh. Bên trong đã đặt ngay ngắn các khung thêu, ghế căng vải, ván kê tay, kéo, kim thêu, chỉ căng khung cùng những cuộn chỉ thêu đủ màu, thứ gì cũng có, vô cùng đầy đủ. Phụ nhân ấy bảo mỗi người tự tìm chỗ ngồi, trong lò đồng đốt hương an tức, cho thời gian một nén hương để hoàn thành một bức thêu.
Mọi người đều biết thời gian gấp gáp, vội điều chỉnh khung thêu, xỏ kim luồn chỉ, suy nghĩ sơ qua liền bắt tay vào làm. Ai nấy đều thêu những hình đã quen tay hằng ngày, hoa lá chim muông, cây cối, núi sông đình tạ, muốn thêu là có thể thêu ngay. Chẳng bao lâu sau, người thợ thêu nhanh tay đã hoàn thành mấy cánh của đóa mẫu đơn đỏ.
Phan Oanh ngồi ở vị trí đầu tiên. Nàng cũng chẳng vội, chỉ chậm rãi xỏ chỉ vào khung, vẫn chưa quyết định sẽ thêu gì. Hơn chục người mà chỉ chọn ba bốn, nếu tác phẩm thêu ra đều na ná nhau, chẳng có gì mới lạ độc đáo, cơ hội chiến thắng sẽ không lớn.
Vị phụ nhân kia vừa khéo đứng trước mặt nàng. Tro hương từ nén hương đang cháy rơi xuống, bà nhìn khung thêu vẫn còn trống không, bất giác hơi cau mày.
Bỗng nghe một trận tiếng chân vang lên, có người bước tới sảnh. Phụ nhân ấy không dám chậm trễ, vội tiến lên cúi người hành lễ.
Phan Oanh lén liếc mắt sang, hóa ra là một nam nhân mặc triều phục màu đỏ tía, bổ tử trước ngực thêu hình chim cẩm kê, eo thắt đai da khảm sừng tê chạm hoa, là một vị quan nhị phẩm. Người ấy vóc dáng cao lớn, khí thế lạnh lùng uy nghiêm. Nàng chỉ thoáng nhìn được gương mặt nghiêng, thấy đôi mắt đen, sống mũi cao, môi mỏng, quai hàm góc cạnh rõ ràng, dung mạo rất thanh tú tuấn nhã. Nàng thầm nghĩ mình quả nhiên quen biết, chính là Cung Như Thanh, Lại bộ Thượng thư từng gặp mặt ở phủ nha Dương Châu, xem ra cũng đã trở về kinh thành. Kiếp trước, ông ta là đối thủ không đội trời chung của Thường Yến Hy, hai người tranh đấu trên triều đình suốt nửa đời, mãi đến khi Thường Yến Hy mang tội bị đày đến vùng đất đầy chướng khí, về sau nàng liền chết.
Cung Như Thanh liếc thấy thiếu phụ đang nhìn mình chăm chú không chớp mắt bằng khóe mắt, nhưng ngoài mặt chẳng biểu lộ gì, chỉ nghe quản sự bẩm báo: “Ý lão phu nhân là việc ban hôn trong cung chẳng có ngày nào chắc chắn, có thể nói đến là đến. Chi bằng tuyển một số thợ thêu, may sẵn áo cưới cùng những vật dụng khác, tránh đến lúc thật sự gấp rút lại luống cuống tay chân… Sau đó chọn thêm ba bốn người trong số những thợ thêu này…”
Cung Như Thanh gật đầu, xua tay không nghe tiếp, lại lén nhìn khung thêu của thiếu phụ kia vẫn trống trơn, trong khi những người khác đều đã thêu được một mảng lớn, không khỏi mỉm cười rồi đi thẳng về khu sân lớn của chính phòng phía sau sảnh.
Phan Oanh nhìn bóng lưng cao thẳng của ông ta. Một luồng gió thổi tung vạt áo, làm hai ống tay áo phồng lên. Bầu trời mang màu men xanh, cây cối tiêu điều. Ông ta giống như một người đang bước đi trên dòng Vong Xuyên giữa ba nẻo luân hồi, khiến người ta bất giác có cảm giác hư ảo như đã cách cả một đời.
Nàng bỗng nảy ra ý tưởng, cúi đầu giơ tay, bắt đầu đưa kim thoăn thoắt.
Cung Như Thanh vào phòng thỉnh an lão phu nhân, vừa khéo tam muội Cung Văn Quân cũng đang ở đó.
Lão phu nhân đối xử với con cháu rất khách sáo, sai nha hoàn mang ghế đến mời ngồi, lại rót trà nóng hổi rồi mới hỏi ông: “Nghe nói Thường Yến Hy đã trở về kinh thành, hôm nay trên triều con có gặp mặt không?”
Cung Như Thanh “ừ” một tiếng. Lão phu nhân lại hỏi: “Hoàng thượng không nhắc đến chuyện chỉ hôn sao?” Nhìn thần sắc của ông, bà thở dài.
Cung Văn Quân bĩu môi: “Con còn chẳng muốn gả đâu!”
Cung Như Thanh uống một ngụm trà, nhìn nàng trêu chọc: “Muội đã mười tám tuổi, sớm nên xuất giá rồi. Nếu qua thêm hai năm, dù muốn gả cũng khó.”
Cung Văn Quân nói: “Ca ca của muội ơi, huynh cứ lo cho bản thân trước đi. Tượng Phật bằng bùn lại đi khuyên tượng Phật bằng đất, ngay cả huynh còn chưa thành gia lập thất, vậy mà cũng có mặt mũi nói muội!”
Đám nha hoàn trong phòng đều che miệng cười.
Chỉ có lão phu nhân là mặt ủ mày chau: “Hai huynh muội các con, dung mạo, tài học, phẩm hạnh, có điểm nào không hơn người khác, sao riêng chuyện hôn nhân lại khó khăn đến thế?!”
Đang nói đến đây, rèm cửa bỗng sột soạt lay động. Một bà quản sự bưng chiếc khay vuông sơn đen chạm hoa, trên đặt hơn chục bức thêu bước vào, đưa đến trước mặt lão phu nhân, nói: “Đây là những bức thêu do các thợ thêu hoàn thành trong thời gian một nén hương. Xin lão phu nhân cùng đại gia và tiểu thư xem qua, chọn ra ba bốn bức tốt để giữ người lại làm việc trong phủ.”
Cung Văn Quân hứng thú bước đến, ngồi sát bên lão phu nhân, vừa lựa chọn vừa bình phẩm: “Bức này thêu uyên ương nghịch nước, dùng kỹ pháp Thục tú, quả thật không dễ.”
“Không dễ ở chỗ nào?” Cung Như Thanh thuận miệng hỏi, nhưng trong đầu lại nhớ đến thiếu phụ trẻ tuổi có khung thêu trống không kia, chẳng biết cuối cùng nàng đã thêu thứ gì.
Cung Văn Quân cười nói: “Thục tú có hơn một trăm loại mũi thêu, mỗi loại dùng cho những vị trí khác nhau. Chẳng hạn cánh của đôi uyên ương này dùng lối thêu vảy góc, gương mặt uyên ương dùng mũi thêu phủ, gợn nước dùng lối thêu đường chỉ, chỗ hai chiếc cổ giao nhau dùng mũi thêu quấn, còn rất nhiều chỗ nữa…” Nàng ngừng một lát: “Muội chỉ hiểu chút ít ngoài da, nhưng người thợ thêu này lại sử dụng vô cùng thuần thục tinh diệu. Muội thấy rất tốt, có thể giữ lại.”
Bà quản sự tìm tên thêu ở góc dưới bên phải mảnh gấm, cao giọng báo: “Giữ lại thợ thêu Quách Vân.”
Lão phu nhân xem qua hai bức rồi chọn ra một bức thêu mãnh hổ xuống núi. Bà khen: “Thoạt nhìn đường kim như đâm lung tung, không theo quy tắc, nhưng ngắm kỹ lại thấy bề mặt vô cùng nhẵn mịn. Lông hổ dựng thẳng mạnh mẽ, những sợi chỉ tách nhỏ mảnh như tóc, màu lông thay đổi theo từng chuyển động. Lại nhìn đôi mắt sáng quắc của nó, gần như có thể đánh lừa người thật, thần thái rất đẹp.”
Bà quản sự lập tức cười phụ họa: “Vẫn là lão phu nhân có con mắt tinh tường. Bức này vừa được mang lên, phàm ai nhìn qua cũng đều khen không ngớt lời. Giữ lại thợ thêu Đinh Hương.”
Cung Văn Quân lại lật ra một bức khác: “Bức này thật ghê gớm, không ngờ thêu cả Kinh Kim Cang. Chữ nhỏ chẳng lớn hơn hạt kê, vậy mà từng nét chấm nét phẩy đều rõ ràng, kích cỡ lại đồng đều, trên dưới trái phải ngay ngắn thẳng hàng.”
“Đưa ta xem nào.” Ngày thường lão phu nhân hay ăn chay niệm Phật, nghe nói là kinh văn liền hứng thú. Bà nhận lấy, nheo mắt nhìn kỹ. Hồi lâu sau mới gật đầu mỉm cười: “Từng chữ từng câu đều không thiếu sót hay sai lệch, thật khó cho nàng ta có thể nhớ được!”
Bà quản sự bèn báo: “Giữ lại thợ thêu Mạnh Văn.” Bà ta lại nói: “Ba vị trí đã đủ, lão thân sẽ gọi các nàng đến bái kiến.” Nói rồi thu dọn những bức thêu còn lại, xoay người định đi.
“Khoan đã.” Cung Như Thanh gọi bà ta lại: “Đưa những bức còn trong tay ngươi cho ta xem thêm.”
Bà quản sự vội bước đến dâng lên. Ông nhận lấy, lật hết bức này sang bức khác. Đến bức cuối cùng bỗng dừng lại, ánh mắt sáng quắc đánh giá hồi lâu rồi lấy ra đưa cho lão phu nhân: “Bức này thêu rất đẹp, cũng nhận đi.”
Lão phu nhân nhận lấy. Cung Văn Quân tò mò ghé lại xem, không nhịn được phải lấy khăn che miệng cười: “Ca ca, huynh cũng không thể vì nàng ta thêu bóng lưng của huynh mà bảo là đẹp được!”
“Muội ở trong khuê phòng chăm chỉ luyện thêu, chỉ biết chuộng những đường kim phức tạp để phô diễn kỹ xảo, màu sắc đậm đà rực rỡ, lại bỏ quên cái gốc của thêu thùa.” Cung Như Thanh nói: “Tô tú mới là nền tảng của nghệ thuật thêu, những trường phái khác khó sánh được. Muội nhìn kỹ thuật thêu này xem, chân thực mà không phô trương, thanh nhã mà không nhạt nhòa, linh động mà chẳng cứng nhắc. Tuy chỉ là bóng lưng, nhưng nhìn vào vẫn gợi lên tình cảm, xa gần đều có ý vị, hình dáng thân thể toát lên chiều sâu. Đây đã không chỉ còn là thêu nữa, mà chính là vẽ, vẽ chân thực như tranh, thậm chí còn thể hiện được tinh túy bên trong!”
Mọi người nghe mà có phần rối trí. Lão phu nhân là người bật cười trước, quay sang Văn Quân nói: “Con nói một hồi khiến ta cũng hồ đồ theo. Nhưng nghe lời ca ca con thì chắc chắn chẳng sai, nó tài hoa uyên bác, học thức và kiến giải đều hơn hai mẹ con ta. Người thợ thêu này cũng giữ lại.”
Bà quản sự bèn báo: “Giữ lại cả thợ thêu Phan Oanh.”
Bên này đang lựa chọn vô cùng náo nhiệt, bên kia Phan Oanh cùng những thợ thêu khác vẫn ở trong sảnh đợi tin tức. Bỗng có một nha hoàn đến truyền lời: “Thợ thêu Quách Vân có ở đây không?”
Quách Vân vội đứng dậy đáp có. Nha hoàn ấy nói: “Chúc mừng ngươi. Bức uyên ương nghịch nước của ngươi được tiểu thư rất tán thưởng vì kỹ thuật Thục tú tinh xảo. Mau theo ta đến đợi chủ nhân triệu kiến.”
Quách Vân mừng rỡ ra mặt, đi theo nàng ta.
Chẳng bao lâu sau, nha hoàn ấy lại vội vã đến gọi thợ thêu Đinh Hương, nói bức mãnh hổ xuống núi của nàng được lão phu nhân chọn trúng, rồi cũng dẫn nàng đi về phía khu sân lớn của chính phòng.
Chỉ còn lại một vị trí cuối cùng, bầu không khí đột nhiên trở nên ngột ngạt. Vài người ghé đầu thì thầm bàn tán, thậm chí có một thợ thêu còn thấp giọng khóc: “Trong nhà đã chẳng còn gạo nấu cơm, nếu lần này không được chọn thì biết làm thế nào đây?!”
Trong lòng Phan Oanh cũng âm thầm lo lắng không yên. Đình đài lầu gác, hoa cỏ hồ nước trong phủ Thượng thư đều toát lên vẻ giàu sang quyền quý. Lại nhìn những quản sự và gia nhân, ai nấy khí độ bất phàm, thật không phải nhà bình thường có thể sánh được. Nếu có thể tìm được việc làm ở đây, đương nhiên những nơi khác chẳng thể so bì. Tuy tài thêu của nàng ở Giang Nam không tệ, nhưng lúc này nàng cũng chẳng dám tự cao, tâm trạng thấp thỏm thật khó diễn tả thành lời.
Đúng là: Một dòng xuân thủy, một dòng sóng lớn; người giỏi ắt còn có người giỏi hơn.
Bình luận (không cần tài khoản vẫn bình luận)
Hãy để lại cảm nhận của bạn về truyện hoặc chương này.