Chương 46.1: Ngoại truyện Đậu Mạc: Cầu
Ta tên Đậu Mạc.
Khi ta chào đời, thân thể yếu ớt, thầy phong thủy nói nên đặt một cái tên dân dã cho dễ nuôi, vì thế cha đặt tên ta là Đậu Mạc, nhũ danh là Đậu Miêu.
Đậu gia đời đời làm ăn buôn bán, cơm áo sung túc. Cha ta khá có thiên phú đọc sách, khổ học nhiều năm, cuối cùng cũng thi đỗ cử nhân.
Cha tuy là người đọc sách, nhưng vẫn nhiễm thói quen của thương nhân, chuyện gì cũng tính toán chi li, so đo từng ly từng tí. Ông ra sức đọc sách cũng chẳng qua vì muốn hơn người, làm quan để kiếm được nhiều bạc hơn.
Ta rất coi thường ông.
Mẹ mất vì bệnh khi ta còn nhỏ, ta và cha tuy là cha con nhưng quan hệ không thân thiết, nhất là sau khi ông bị điều từ kinh thành trở về quận Đông Nguyên, vì đường làm quan không thuận mà ngày ngày than ngắn thở dài, ta càng cảm thấy ông chẳng làm nên trò trống gì.
Quận Đông Nguyên đất đai rộng lớn, nhưng năm nào cũng khổ vì thủy hoạn, nước lũ gây tai ương. Ta lớn lên ở đây từ nhỏ, đến năm thứ hai cha ta làm quan phụ trách công trình, hoàng đế cấp xuống một khoản lớn ngân lượng xây dựng, sai người xây cầu thông kênh.
Quận thủ mới nhậm chức tên Triệu Chấn, sau khi tới nhận chức, việc đầu tiên hắn làm chính là đề bạt cha ta làm quan phụ trách thủy lợi.
“Con à, đợi cha xây xong cầu, lập được đại công, con đường làm quan sau này của con coi như đã thuận được một nửa, không cần giống cha ngày trước cứ vùi đầu khổ học nữa.” Ông vỗ vai ta, vui mừng ra mặt nói.
Ta rất phiền chán.
Ta thích đọc sách chỉ vì lý tưởng trong lòng, không muốn làm quan, càng coi thường loại người như ông, làm quan vì tư dục của bản thân chứ không phải để mưu lợi tạo phúc cho bá tánh.
Nhưng cha ta lại như bị ma nhập.
Ngày đêm không nghỉ, suốt ngày vẽ bản vẽ, ông không chỉ dùng hết số ngân lượng công trình, mà còn bắt đầu lấy tiền trong kho nhà ra.
Tổ phụ nhắc nhở ông rằng chi tiêu trong nhà đã quá lớn, ông chỉ nói: “Đợi cầu xây xong là được, số bạc ứng trước rồi sẽ được hoàn lại. Trước hết cứ xây xong cầu, chuyện sau này để sau hãy tính.”
Ông chiêu mộ những lưu dân không nơi nương tựa vì thủy hoạn, cho họ việc làm, dựng lán để họ có chỗ dung thân, lại khai khẩn ruộng đất, đào kênh dẫn nước vào.
Suốt bốn năm năm, gánh trách nhiệm xây dựng cầu cống, khoản chi tiêu không hề nhỏ, từ nhân công, gạch, vôi đến thợ thuyền, trước khi hoàn thành đã tiêu tốn không dưới mấy vạn lượng bạc.
Đậu gia đời đời buôn bán, cũng tích góp được chút gia sản nên vốn không lo chuyện chi tiêu. Nhà ta khó khăn lắm mới có một người đỗ cử nhân là cha, nào ngờ mấy năm đầu ông phải ngồi ghế lạnh ở Công bộ quá lâu, nay mắt thấy cuối cùng cũng có cơ hội ngẩng đầu, trong nhà đương nhiên chẳng chút do dự dốc hết gia sản ứng tiền cho ông.
Ông luôn nói: “Con à, mắt thấy cây cầu này sắp xây xong rồi, con đường làm quan của con cha đã trải sẵn, con chỉ cần chờ đến ngày hoàn thành, sau đó thăng tiến như diều gặp gió là được!”
Ta ghét ông say mê công danh lợi lộc, càng ghét ông áp đặt ý muốn của mình lên người ta như vậy. Ta chán ghét những chuyện giao thiệp nhân tình trong quan trường, càng không muốn nhìn ông khom lưng cúi gối, trước mặt Triệu Chấn chẳng khác nào con chó gọi thì đến, đuổi thì đi, vì thế lấy cớ du học rời nhà, tránh phải gặp ông.
Trên đường du học, tổ phụ vẫn luôn viết thư kể cho ta nghe tin tức ở quận Đông Nguyên.
Cha ta xây cầu đến đổ bệnh, cha ta ngã gãy chân, cha ta được Triệu Chấn hết lời khen ngợi, cha ta hỏi bao giờ ta mới về nhà……
Nghe nói ngày công trình hoàn thành, cả thành đều mở hội ăn mừng, bá tánh tự mang hạt giống hoa tới, trồng đào liễu gần đê để làm kỷ niệm. Triệu Chấn còn đặc biệt mời họa sư vẽ lại cảnh tượng ấy, vẽ cảnh chư vị quan viên cùng vui với dân, cha ta ngồi phía dưới các quan viên, tựa như một giai thoại truyền kỳ.
Thư nhà gửi tới ngày càng thưa thớt, ta nghĩ có lẽ ông đã hoàn thành tâm nguyện của mình, sắp sửa thăng tiến như diều gặp gió.
Bởi vậy ta càng không muốn trở về, lấy cớ thân thể bất tiện, hết lần này tới lần khác kéo dài ngày về nhà.
Cho đến ngày ấy, biến cố bất ngờ ập tới, khiến người ta không kịp đề phòng.
Chỉ trong một đêm, ta từ con trai của công thần được người người kính phục biến thành hậu nhân phạm quan bị người người hô đánh. Ta lén về nhà một chuyến, vốn định tìm cơ hội khác gặp người nhà lần cuối, nào ngờ lại tìm thấy cuốn sổ cha giấu trong khe tường.
Đến lúc ấy ta mới bừng tỉnh hiểu ra.
Ta đã thử rất nhiều cách, hy vọng trên đời này có người có thể thay ta kêu oan, nhưng sự thật chứng minh không ai dám nhận vụ án này. Quan trường đen tối hơn ta tưởng tượng rất nhiều, chẳng trách một thương nhân ngốc nghếch như cha ta bước vào đó lại bị người ta nuốt đến chẳng còn một mẩu xương.
Ta cứ tưởng mình sắp chết, ánh đèn rực rỡ trong hí lâu tựa pháo hoa trước lúc lâm chung, nào ngờ tình thế bỗng xoay chuyển, ta được người cứu.
Người cứu ta là một bộ dịch, tuổi tác xấp xỉ cha ta, tính tình cũng khá giống ông.
Ông keo kiệt, tiết kiệm, tự cho mình thông minh, thích chiếm chút tiện nghi, có thể bớt thắp một ngọn đèn thì tuyệt đối không thắp thêm, còn lén nhổ rau quỳ nhà hàng xóm về cho gà nhà mình ăn. Ông còn thích đánh cược, lúc nào cũng muốn dùng chút vốn liếng ít ỏi để đổi lấy món lời thật lớn.
Giống hệt cha ta.
Có lúc nhìn ông, ta đều sẽ nhớ tới cha mình.
Ông còn có một cô con gái, thông minh, tháo vát, toàn tâm toàn ý tin tưởng ông, yêu thương ông, hoàn toàn khác với ta.
Nàng bao dung ông, lúc ông thua bạc cũng chỉ oán trách vài câu, còn ta chỉ biết lạnh mặt với cha, coi thường ông.
Ta hỏi Tiền Tiểu Ngọc: “Cho dù cha cô đánh bạc, cô vẫn rất yêu ông ấy sao?”
“Đương nhiên.” Nàng kỳ quái nhìn ta, giọng điệu như thể đó là chuyện hiển nhiên, “Ông ấy là cha ta mà.”
Nàng quay lưng về phía ta rửa một bó rau quỳ tươi, “Người thân với nhau chẳng phải vốn là như vậy sao?”
Tiền Hữu Phú giấu nàng đi đánh bạc, nàng tức giận, nhưng khi ông thắng tiền mua trâm cài cho nàng, nàng lại vui vẻ. Nhìn hai cha con họ cãi cọ ầm ĩ trên bàn ăn, ta đột nhiên rất ngưỡng mộ.
Cha ta Đậu Văn Thư, cái tên nghe văn vẻ, nhưng rốt cuộc vẫn là một thương nhân. Ông đem toàn bộ vốn liếng của đời mình đặt cược lên cây cầu đá ấy, muốn trải đường quan lộ cho ta, đáng tiếc cuối cùng thua đến trắng tay.
Trong ván cược ấy, ta thậm chí còn chưa từng giống Tiền Tiểu Ngọc, cho ông lấy một gương mặt tươi cười. Mỗi khi ông nói với ta về tương lai, ta chỉ biết dội cho ông một chậu nước lạnh.
Ông là một thương nhân thất bại, ta là một đứa con trai thất bại, hai cha con chúng ta đều thất bại như nhau.
Ta biết mình không thể đi được nữa, Triệu Chấn sẽ không bỏ qua cho ta, nhưng ta cũng không muốn giao cuốn sổ cho hắn. Ta lừa Tiền Tiểu Ngọc rằng cuốn sổ đã bị đốt rồi, ta nghĩ, cứ dừng lại ở đây thôi, không cần tiếp tục kéo những người vô tội vào chuyện này nữa.
Có lẽ một ngày nào đó, sẽ có người vô tình đi ngang, phát hiện cuốn sổ chôn sâu dưới đất, khiến chuyện cũ lại được thấy ánh mặt trời, có thể rửa oan cho Đậu gia. Hoặc cũng có thể vật đổi sao dời, thế sự biến đổi, tất cả rồi bụi về với bụi, đất trở về đất, chẳng còn gì lưu lại.
Chỉ là ta có lỗi với cha.
Chỉ tiếc rằng khi cây cầu chưa xây xong ta đã rời nhà, lúc trở về lại phải một đường chạy trốn. Từ đầu đến cuối, ta vẫn chưa từng được nhìn thấy cây cầu đá quận Đông Nguyên sau khi hoàn thành trông như thế nào.
Cầu nối liền hai bờ, khiến người và việc vốn không thể vượt qua có thể qua lại thông suốt. Cha ta xây cầu nhiều năm, nhưng giữa ta và ông vẫn luôn tồn tại một chướng ngại, không thể thông suốt. Trước kia ngăn cách giữa hai người là cha và con, còn bây giờ là sống và chết.
Đáng tiếc thật.
Nếu có thể trở về quá khứ, nếu thật sự có thể trở về quá khứ, ta nghĩ năm ấy khi ông kể ta nghe những mong đợi về tương lai, khi cho ta xem những bản vẽ công trình ấy, ta nên kiên nhẫn với ông thêm một chút.
Khi ông lại hỏi ta đến lúc cầu cống xây xong, mùa xuân có muốn cùng ông đi du xuân, mời ta ngay lúc ấy tới xem cây cầu mới xây được một nửa hay không, ta sẽ không mất kiên nhẫn đứng dậy bỏ đi, cũng không tùy tiện đáp lời cho có trong thư nữa, mà sẽ mỉm cười đáp lại ông.
“Được, ngày mai con sẽ đi xem.”
Bình luận (không cần tài khoản vẫn bình luận)
Hãy để lại cảm nhận của bạn về truyện hoặc chương này.